Nie każda opcja pasuje do każdej. Reguły i zależności wariantów w konfiguratorze 3D

Konfigurator, który pozwala na wszystko, generuje reklamacje

Na pierwszym spotkaniu z producentem mebli lista wariantów wygląda prosto: pięć modeli, kilka szerokości, sześćdziesiąt tkanin, parę dodatków. Dopiero przy drugim spotkaniu zaczyna się właściwa rozmowa. „Pojemnik na pościel jest tylko w wersji z wysokim bokiem.” „Funkcja spania wchodzi dopiero od 140 cm szerokości.” „Ta kolekcja tkanin nie jest dostępna na pufach.” „Nóżki metalowe nie pasują do modelu z listwą.”

Każde z tych zdań to reguła. Jeśli konfigurator 3D ich nie zna, klient złoży produkt, który ładnie wygląda na ekranie, a którego hala nie wyprodukuje. Handlowiec musi wtedy zadzwonić i tłumaczyć, że „tego akurat tak nie robimy”. To najgorszy możliwy początek rozmowy sprzedażowej.

Reguły i zależności wariantów to najbardziej niedoceniany element wdrożenia. Zajmują w rozmowach więcej czasu niż model 3D, a decydują o tym, czy zapytania z konfiguratora da się od razu wycenić.

Jakie typy zależności występują w praktyce

W produktach z wieloma wariantami powtarza się kilka rodzajów reguł. Warto je nazwać, bo każdy opisuje się inaczej.

• Wykluczenia. Opcja A nie występuje razem z opcją B. Przykład: stolik w podłokietniku wyklucza podłokietnik wąski.
• Wymagania. Opcja A jest dostępna tylko, gdy wybrano B. Przykład: schowek w boku wymaga boku podwyższonego.
• Zakresy. Opcja dostępna tylko w pewnym przedziale wymiaru. Przykład: funkcja spania od 140 do 170 cm, pojemnik od 110 cm.
• Ograniczenia materiałowe. Tkanina z grupy dostępna tylko na wybranych elementach albo tylko w wybranych modelach.
• Zależności cenowe. Dopłata zależy nie od jednej opcji, ale od kombinacji: ta sama tkanina kosztuje inaczej w narożniku i w sofie dwuosobowej.
• Domyślne wartości warunkowe. Po zmianie modelu układ wraca do pierwszego dostępnego, a nie do losowego.

Ten ostatni punkt brzmi niewinnie, a najczęściej psuje wrażenie z konfiguratora. Klient wybiera narożnik lewy, przełącza model, i nagle widzi prawy, bo w nowym modelu lewy ma inny symbol.

Trzy sposoby obsłużenia reguły w interfejsie

Gdy reguła jest już opisana, trzeba zdecydować, co klient widzi. Są trzy podejścia i każde ma swoje miejsce.

Ukrycie opcji

Niedostępna opcja po prostu znika z listy. Interfejs jest czysty, ale klient nie wie, że taka opcja w ogóle istnieje. Dobre dla reguł technicznych, których klient i tak nie rozumie, na przykład wariantów stelaża.

Wyszarzenie z wyjaśnieniem

Opcja jest widoczna, ale nieaktywna, a po najechaniu pojawia się krótka informacja: „dostępne przy szerokości od 140 cm”. To najlepsze podejście dla reguł, które wpływają na decyzję zakupową. Klient dowiaduje się, co musi zmienić, żeby dostać to, czego chce, i często to robi, podnosząc wartość zamówienia.

Automatyczna korekta

Konfigurator sam dostosowuje inne wybory, żeby wszystko było spójne. Klient wybiera funkcję spania, a szerokość przeskakuje na 140 cm. To wygodne, ale ryzykowne: zmiana, której klient nie zauważył, pojawi się w wycenie jako niespodzianka. Jeśli korekta jest automatyczna, musi być widoczna, najlepiej jako krótki komunikat obok zmienionego pola.

W konfiguratorze sofy stosujemy zwykle wszystkie trzy, w zależności od rodzaju reguły. Ukrycie dla techniki, wyszarzenie dla opcji sprzedażowych, korekta dla wymiarów, zawsze z komunikatem.

Jak spisać reguły, żeby dało się je wdrożyć

Największy problem z regułami nie jest techniczny. Jest taki, że siedzą w głowach dwóch osób w firmie i nigdzie nie są zapisane. Przed wdrożeniem warto je wyciągnąć na papier w uporządkowanej formie.

Sprawdza się prosta tabela w arkuszu z kolumnami: warunek, skutek, typ reguły, komunikat dla klienta. Przykładowe wiersze:

• model Siesta, szerokość boku 10 cm: dodatki w boku niedostępne, wyszarzenie, „dodatki dostępne przy boku 20 i 25 cm”
• sofa dwuosobowa, pojemnik: szerokość od 110 do 170 cm co 10 cm, zakres
• każdy model, tkanina z grupy IV: niedostępna na pufach, ukrycie

Taka tabela ma dwie zalety. Po pierwsze, da się ją przełożyć na kod niemal jeden do jednego. Po drugie, pozwala wychwycić sprzeczności, zanim trafią do klienta. Zaskakująco często okazuje się, że dwie reguły spisane przez dwie osoby wzajemnie się wykluczają.

Dobrą metodą jest też przejście przez katalog z pytaniem „czy tę opcję mogę wybrać w każdym przypadku?”. Każde „nie, ale…” to nowa reguła.

Reguły a wycena

Reguły mają bezpośredni związek z automatyczną wyceną. Jeśli konfigurator pokazuje cenę, każda reguła, której brakuje, to błędna kwota na ekranie.

Typowe pułapki:

• dopłata za tkaninę liczona od modelu, a nie od ilości tkaniny na danym układzie
• dodatek bezpłatny w jednym modelu, a płatny w drugim, zapisany jako jedna opcja
• dopłata za wymiar liczona od wymiaru bazowego, który jest inny w każdym modelu
• rabat na gotowe układy, który znika, gdy klient zmieni jeden element

Dlatego w strukturze danych reguły i cennik powinny stać obok siebie. Cena nie jest atrybutem opcji, tylko wynikiem konkretnej kombinacji.

Co się dzieje, gdy oferta się zmienia

Reguły nie są spisane raz na zawsze. Nowa kolekcja tkanin, nowy model, wycofany dodatek: wszystko to zmienia zależności. Warto od początku ułożyć to tak, żeby zmiany dało się wprowadzać bez przepisywania kodu.

W praktyce oznacza to oddzielenie trzech warstw:

1. Katalog: modele, wymiary, tkaniny, dodatki, z symbolami zgodnymi z systemem produkcyjnym.
2. Reguły: zależności opisane w danych, nie w kodzie interfejsu.
3. Interfejs: czyta katalog i reguły i sam decyduje, co pokazać, wyszarzyć lub poprawić.

Przy takim podziale dodanie nowej tkaniny, która nie jest dostępna na pufach, to jeden wiersz w danych. Bez tego podziału to zgłoszenie do programisty i czekanie.

Reguły w innych branżach

Zasada nie dotyczy tylko mebli tapicerowanych. W konfiguratorze domków drewnianych grubość ściany wyznacza dostępne typy dachu, a rozstaw okien zależy od długości ściany. W konfiguratorze pokrowców materiał decyduje o dostępnych kolorach przeszyć, a wersja z podłokietnikiem wymaga osobnego kroju. Przy meblach na wymiar pojawiają się reguły geometryczne: maksymalna szerokość frontu przy danej wysokości, liczba półek od wysokości korpusu.

Wszędzie mechanizm jest ten sam: spisać, uporządkować, przełożyć na dane, pokazać klientowi w zrozumiały sposób.

Jak sprawdzić, czy reguły działają

Przed startem warto przeprowadzić test, który zajmuje jedno popołudnie: osoba z produkcji siada przy konfiguratorze i próbuje złożyć produkt, którego hala nie zrobi. Każda udana próba to brakująca reguła.

Drugi test po starcie: przeglądać pierwsze zapytania pod kątem tego, ile z nich wymagało telefonu „to się tak nie da”. Jeśli po miesiącu ten odsetek nie spada do zera, reguły są niekompletne.

Podsumowanie

Konfigurator 3D jest tak dobry, jak reguły, które zna. Model może wyglądać świetnie, tkaniny mogą być wiernie odwzorowane, ale jeśli klient złoży produkt niemożliwy do wyprodukowania, cała ta praca zamienia się w niezręczny telefon od handlowca.

Spisanie zależności przed wdrożeniem to najmniej efektowna, a jednocześnie najbardziej opłacalna część całego projektu. Jeśli przygotowujesz się do wdrożenia i chcesz wiedzieć, jak uporządkować swoje warianty, napisz do nas, pomożemy ułożyć tabelę reguł od pierwszego wiersza.